Psychoterapia psychodynamiczna jest formą pracy skupioną na przyczynach osobowościowych problemów pacjentów, co czasami nasuwa interpretację, że nie interesuje się ich stanem objawowym. Poniższy tekst ilustruje jak ten rodzaj terapii odnosi się do symptomów, i w jaki sposób łączy pracę z nimi z uwzględnieniem całej osobowości. Objaw kliniczny lub inaczej symptom to możliwa do zaobserwowania właściwość stanu pacjenta, często subiektywnie (podmiotowo) doświadczana przez niego jako budząca cierpienie czy emocjonalny dyskomfort. Objaw poza swoją negatywną, chorobową implikacją posiada funkcje korzystne, a nawet adaptacyjne. Przykładem może być funkcja sygnalizacyjna symptomu. Doświadczając bólu pleców mamy szansę skorygowania postawy ciała, miejsca pracy czy po prostu możemy wprowadzić refleksję nad stylem naszego życia zanim dojdzie do nasilenia objawów związanych z procesami zwyrodnieniowymi bądź chorobami krążenia. Objawy alergiczne pozwalają nam unikać szkodzących nam miejsc, okoliczności.<br>W psychoterapii również można przyjąć takie spojrzenie na objaw, które pokazuje go jako stabilizator struktury osobowości, jako rodzaj kompromisowego psychicznego rusztowania bez którego struktura osobowości mogłaby się rozpaść, zostać gwałtownie naruszona, bądź chwiać się przy każdym gwałtowniejszym zjawisku zewnętrznym. Tak rozumiany symptom jest adaptacyjny w swojej funkcji stabilizującej. Dlatego psychoterapeuta psychodynamiczny zaczyna pracę od diagnozy struktury osobowości, całościowego spojrzenia jak osobowość pacjenta pracuje i jak się ma do jej funkcjonowania konkretny objaw. Dopiero takie rozumienie i możliwość oceny wydają się kluczowe do analizy funkcji objawu oraz stworzenia strategii pracy z nim.<br>Symptom psychologiczny zazwyczaj jest formacją kompromisową, pełni funkcję adaptacyjną ponieważ w dostępny dla struktury wewnątrzpsychicznej pacjenta sposób pozwala radzić sobie z psychologicznym konfliktem bądź deficytem. Jeśli chcemy aby funkcjonowanie Naszego pacjenta było dla niego korzystniejsze najpierw zmieniamy tą wewnętrzną strukturę aby stała się na tyle dojrzała i efektywnie funkcjonująca, że objaw nie będzie już potrzebnym osobowości rusztowaniem.